#2: Trên đời có gì là miễn phí không? There's no such thing as a free lunch!

#2: Trên đời có gì là miễn phí không? There's no such thing as a free lunch!

Nguồn: Kinh tế không kinh thế

Read More

#1: Thế kinh tế học là cái quái gì? What the heck is economics?

Series Video về Kinh tế. Cực kỳ dễ hiểu nhé!

Nguồn Youtube: Kinh tế không kinh thế

#1: Thế kinh tế học là cái quái gì? What the heck is economics?

Read More

(Video) TPP – Cơ hội, thách thức và hành động.

* (Nguồn VTV) Đối thoại chính sách 24 02 2016

Read More

Giới thiệu phim "Dragon Zakura"

Hãy bỏ ngay mấy trang Web "Kênh, Mương, Sông 13,14" đi. Hãy dừng xem những bộ phim ngôn tình ảo tưởng. Bộ phim này sẽ cho dạy chúng ta những bài học bổ ích. 

Trích từ phim"Dragon Zakura":

"Các trò cứ như thế thì sẽ thất bại cả đời thôi. 'Thua' mà tôi nói đó là luôn bị người ta lừa. Nếu cứ như thế này, các trò sẽ bị người ta lừa cả đời. Xã hội của chúng ta có Luật, mọi người đều phải tuân thủ theo Luật, và những Luật đó do những người thông minh viết ra. 
Điều đó có nghĩa là gì? Tất cả những Luật đó được viết ra để phục vụ lợi ích của những người thông minh. Ngược lại, những điều bất lợi được giấu nhẹm đi, không ai hay biết.
 Và trong việc tuân thủ Pháp luật, người thông minh lại là những người áp dụng Luật giỏi nhất. Ví dụ thuế má, lương thưởng, bảo hiểm, khám chữa bệnh, trợ cấp. Chúng được những người thông minh viết ra cho thật khó hiểu, chúng được vận hành để lấy tiền từ những kẻ ngu dốt không chịu tìm hiểu tử tế, tức là những kẻ thấy phiền mà không chịu suy nghĩ như các trò.
 Cho nên cả đời các trò sẽ bị lừa dối và trả giá đắt. Người thông minh biết lợi dụng tình thế, kẻ khờ dại bị lợi dụng và bị thua. 
Đó là cách xã hội ta vận hành. Nếu không muốn bị lừa, nếu không muốn bị lợi dụng thì cố mà học. Những kẻ chậm chạp sẽ không có cơ hội đâu."

Read More

SINH VIÊN TRƯỚC VẬN MỆNH DÂN TỘC

Nguồn facebook: Ivy - League Vietnam

Đã 1000 năm có lẻ kể từ khi Dân Tộc Việt Nam vùng khỏi ách độ hộ phương bắc, xưng Đế Phương Nam, xây dựng nền độc lập tự chủ, củng cố khí-mệnh dân tộc đến tận ngày hôm nay. Văn Miếu còn ghi công danh của hàng ngàn học giả-trí thức Việt Nam và đóng góp của họ cho dân tộc. Bàn thờ Thầy Chu Văn An còn đó để thế hệ sau tôn vinh trí huệ và đức độ của người khi dâng Thất Trảm Sớ (chém bảy tên đại thần gian ác) lên vua Trần Dụ Tông ngõ hầu trấn hưng Nhà Trần suy vong...Ngẫm lại lịch sử Dân Tộc Việt từ thời Hùng Vương tới Lý Thái Tổ và tới hôm nay, mỗi khi vận mệnh dân tộc lâm nguy, bỗng xuất hiện thế hệ hiền tài đứng lên giúp nước, giải phóng dân tộc...Từ Lý Thường Kiệt với Nam Quốc Sơn Hà đến Trần Hưng Đạo với Hịch Tướng Sỹ...Nguyễn Trãi với Bình Ngô Đại Cáo...Hồ Chí Minh với lời hiệu triệu cả nước kháng chiến...tất cả là vì nền độc lập dân tộc, ấm no hạnh phúc cho toàn dân..

Nghĩ đến ngày hôm nay. Chúng ta đã là thành viên tích cực của các diễn đàn khu vực và quốc tế, vào ASEAN rồi WTO. Đến ông già Châu Âu khó tính, ta cũng chinh phục xong rồi, EVFTA đã kết thúc đàm phán. Thế còn là chưa đủ vì còn TPP (Transpacific Partnership) nữa. Đàm phán và ký kết nốt anh chàng này, là Vua tôi trong Triều yên tâm ăn Tết. TPP có gì hấp dẫn mà ta quyết vào bằng được thế? Hấp dẫn đấy vì nghe nói vào được TPP, ta yên tâm về thị trường. Nội khối TPP thôi đã chiếm tới 40% mậu dịch toàn cầu rồi. Thuế quan các nước TPP dành cho nhau sẽ ưu đãi lắm, có nhiều sản phẩm còn zero. Cái gì đến đã đến. Sau 5 năm đàm phán, ngày 4 tháng 2 năm 2016, tại Auckland-New Zealand, Việt Nam đã chính thức đặt bút ký văn kiện hiệp định TPP cùng với 11 quốc gia khác là Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Hoa Kỳ. Lợi thì nhiều lắm nhưng không biết răng ta có đủ khỏe để tranh và cắn miếng bánh này không.

Thế là xong rồi nhé. Những diễn đàn khủng nhất, những cuộc chơi lớn nhất, dân ta đều vào chơi cả rồi. Mong từ nay trở đi, ai đó đừng nghĩ chúng ta "đang" hội nhập mà nên nghĩ chúng ta "đã" và "đang" trong cuộc chơi lớn, chứ không còn chờ và đợi được nữa hay ai đó còn mang tâm thế "bảo lưu" cho tôi thời gian thích nghi...quá độ...nếu như vậy thì muộn và lỡ chuyến tàu vượt đại dương mất..Cái từ "Hội Nhập" có lẽ bây giờ "cổ" rồi vì mình dùng nó suốt từ những năm cuối thập kỷ 80s của thế ký trước, giống như từ "Đổi Mới" ta dùng từ Đại Hội Đảng VI năm 1986. Nghĩ như thế vì các nước có nước nào dùng từ "Hội Nhập" đâu (không biết tôi nói thế có chủ quan không nữa). Nhật Bản sau Đệ Nhị Thế Chiến chơi ngay với Mỹ mà ông này vừa lỡ tay bỏ lại 2 trái nguyên tử ở Hiroshima và Narashaki. Anh Hàn Quốc sau năm 53 cũng chơi luôn với Mỹ và Tây Âu. Hai anh này ồ ạt đưa sinh viên sang học Tư Bản về dựng đất nước. Chả thấy mấy ảnh dùng từ "hội nhập" nhiều lắm. Vào là vào, mà ra là ra. Sao cứ "đang vào" và "đang hội nhập". Mà đã vào là chơi sát ván, bình đẳng, ngang ngửa với mấy ông lớn bên kia đại dương.
Rồi năm qua cũng chứng kiến biết bao thành tựu ngoại giao lớn. Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng sang thăm Mỹ. Cũng như các bạn, tôi theo dõi sát sao sự kiện này. Chưa bao giờ (ít nhất kể từ khi tôi ngồi ghế đại học), tôi chứng kiến một lãnh đạo Việt Nam có phong thái thoát tục, ung dung, điềm đạm, hiền từ, khoan dung, tha thứ như Cụ Tổng.

 Tôi nói thế vì tôi đã chứng kiến nhiều lãnh đạo Việt Nam sang thăm Mỹ, và khi Cụ Tổng sang thăm và ngồi trong phòng Oval với Tổng Thống Obama, người mà tôi cũng vô cùng kính trọng và ngưỡng mộ vì trong cả hai lần ông tranh cử thì tôi đều ở Mỹ và sống trong không khí ủng hộ ông. Ông đi vận động tranh cử, ông tranh biện (debate) với ngài John MccKain, rồi đến Mitt Rommney, tôi đều xem không sót vụ nào. Nay nhìn lãnh đạo ta có những cử chỉ ngoại giao tuyệt vời, đến cả CNN, BBC và các tờ báo lớn đều phải khen ngợi về sự tinh tế của Cụ Tổng, nhất là lúc Cụ và Obama cùng nhau xem đồng hồ thì tôi đã bị thuyết phục hoàn toàn. Tin tưởng vào con thuyền Việt Nam được cụ chỉ huy chèo lái

Bóng bẩy bề ngoài thì như thế, nhưng thực trạng của Việt Nam vẫn còn đó. Nền kinh tế vẫn còn ậm ạch. Tăng trưởng 5% hay 6% hay kể cả 100% cũng không quan trọng bằng anh tăng trưởng thế nào và từ nguồn gì. Tôi đã đọc một báo cáo của UNDP từ năm 1996 thì thấy có mấy loại tăng trưởng thế này: (i) Tăng trưởng không việc làm (tăng trưởng mà không tạo ra được thêm nhiều việc làm) (ii) Tăng trưởng không lương tâm (tăng trưởng mà không đem lại sự cải thiện đời sống cho người nghèo, chỉ lợi cho một nhóm người giàu) (iii) Tăng trưởng không tiếng nói (tăng trưởng mà không đi đôi với cải thiện tự do dân chủ) (iv) Tăng trưởng không gốc rễ (tăng trưởng nhưng đạo đức xã hội suy thoái) (v) Tăng trưởng không tương lai (tăng trưởng mà hủy hoại môi trường sống). Nói đến đây chúng ta có thể tự áp và thấy Việt Nam đang tăng trưởng và chất lượng tăng trưởng ra sao...

Còn nữa, theo báo cáo của Worldbank thì nợ công của Việt Nam đã lên tới con số 110 tỷ đô-la, chiếm tới 59% GDP nếu GDP ở mức khoảng 190 tỷ đô-la, và với dân số là hơn 90 triệu, thì mỗi chúng ta đang gánh khoảng 1200 đô-la nợ công (số liệu 2014). Nợ công của Việt Nam bao gồm nợ Chỉnh phủ, nợ do Chính phủ bảo lãnh, nợ nước ngoài của doanh nghiệp tự vay, tự trả, chưa kể nợ chính quyền địa phương lên tới hàng triệu tỷ đồng. Chính phủ ngân sách còn rất mỏng, nói như Bộ Trưởng Bùi Quang Vinh thì ngân sách chính phủ còn có 45,000 tỷ đồng, trong khi đó áp lực đầu tư và trả lãi vay rất căng. Năm 2015 cũng là năm Chính phủ vay nợ trong nước và nước ngoài ấn tượng. Chỉ nhìn các đợt phát hành trái phiếu chính phủ trong nước và ngoài nước thì thấy. Trong nước, đợt phát hành 250,000 tỷ của Chính phủ chỉ thu được có 140,000 tỷ. Ngoài nước, Chính phủ kế hoạch phát hành trái phiếu quốc tế giá trị 3 tỷ đô la. Cực chẳng đã Bộ Tài Chính vay nóng của Ngân Hàng Nhà Nước 1,3 tỷ đô-la, và khoản phát hành trái phiếu 1 tỷ đô-la giải ngân cho Vietcombank. Vậy chỉ như thế đã thấy nợ của Chính phủ được chất thêm khoảng 5,3 tỷ đô-la rồi. Đấy là còn chưa kể khoản vay 95,000 tỷ từ Quỹ bảo hiểm xã hội. Vay thì cũng phải, nhưng làm gì ra tiền để trả mới là khó, khi mà giá cả thế giới liên tục giảm, dầu thô, nguyên liêu thô đều giảm cả. Nhiều doanh nghiệp đã lao đao rồi. Còn cái thị trường bất động sản đang ngóc dậy nữa, lại một đống tiền đổ vào, không biết rồi có "Cơn gió to trút sạch lá khô...Tổ kiến hổng sụt toang đê vỡ" hay không..

Về quốc khố thì như vậy, còn quốc sự thì sao? ông hàng xóm đã to xác ngày càng to hơn. Ông này suốt ngày khoe tiềm lực quân sự. Trên biển đã xây xong mấy cái bốt canh cá heo, để đỗ máy bay câu cá mực. Ông này luyện đặc công thì thôi rồi, chém gạnh như chém bùn, nhưng gặp phải đặc công ta thì có khi cũng chào thua đấy. Ông cậy nhiều tiền nên ông chơi trò ngoại giao "Kim-Tiền", đi đâu cũng mang tiền rắc, nên được chào đón nồng hậu lắm, nghe nói Nữ Hoàng Anh cũng phải ngồi xe để tâm sự với ông. Ông còn lập ra cả một kho báu, nghe nói để tái thiết lại Châu Á vì theo ông thì thế kỷ 20, Châu Á đi chệch hướng mất rồi, cơ sở hạ tầng kém quá, nay cần góp khoảng 9000 tỷ đô-la để xây lại. Anh em khắp nơi từ bên kia đại dương tới Lĩnh Nam Trích Quái cũng xin một chân đóng góp. Nghe nói sắp tới đồng tiền của ông còn trở thành đồng tiền dự trữ quốc tế nữa. Ngôn ngữ của ông còn sắp muốn thay cả IELTS, TOEFL iBT, SAT, GRE, GMAT..anh em tha hồ mà ngồi lấy lông ra làm bút, mực dính đầy răng..Hôm nọ ông sang nhà mình chơi, nói hay lắm, ông bảo là phải lấy đại cục làm trọng. Nghe đã thấy "chiếc bánh song phương bốc mùi đại cục" rồi...Nói thế nhưng cũng thấy ông giỏi ông mạnh thật, nhà mình phải cắp sách học của ông vài bài..

Còn quốc nội thì thế nào?

Giáo dục vẫn thế. Học sinh khắp cả nước vẫn lên lớp đều, đỗ tốt nghiệp loại ưu. Được cái từ khi bỏ thi đại học, sinh viên các trường "giỏi" ở thành phố lớn khó vào được các trường hàng đầu vì các em học hành thế nào mà thi tốt nghiệp điểm không giỏi bằng anh em đồng đạo ở những vùng xa xôi. Mà bây giờ đỗ đại học nhiều khi không phải điểm cao, mà là do nhanh chân nộp hồ sơ. Có cậu tú tài điểm bằng người ta, nhưng nộp chậm cái thế là trượt, khóc mãi. Vẫn cứ cải cách sách giáo khoa, vẫn cứ cải tiến chương trình giảng dậy, vẫn cứ đề án này, dự án kia...20 năm nay vẫn cứ như thế, nhưng các em vẫn cứ học, và nói như Vũ Trọng Phụng thì "...Đám cứ đi..." Học thì đã thế, nuôi con lớn thành người khỏe mạnh bây giờ cũng khó khắn hơn. Nghe nói bây giờ tiêm vắc-xin cho con cái thì nhiều bà con làm chuyến du lịch sang Sư Tử Quốc cho yên lành. Bệnh viện chật cứng, vào đến xì-nhá thì thôi hoảng hồn luôn, bỏ về luôn. Được cái bây giờ giao thông tốt hơn nhiều thật, cầu, đường, hầm thuận tiện hơn nhiều...dù tắc vẫn hoàn tắc. Nói thế nhưng vẫn thông cảm vì tắc đường là vấn nạn toàn cầu, chứ không chỉ riêng ai...

Phong trào sinh viên thì sao?

Phải công nhận rằng sinh viên bây giờ năng động, nhạy bén và quan tâm tới quốc sự. Các em thành lập nhóm, câu lạc bộ học tập và thảo luận các vấn đề lớn của đất nước và thế giới. Trường nào cũng vài trục câu lạc bộ, nào là nghiên cứu khóa học, nhà kinh tế trẻ, bất động sản, luật gia trẻ, rồi chuyên ngành sâu như sở hữu trí tuệ, thương mại quốc tế...tôi rất phục các em. Với định hướng sớm về ngành học như thế, cộng với đam mê nữa thì các em sẽ sớm trở thành những chuyên gia, nguồn nhân sự ưu tú cho đất nước...có lẽ cái các em cần không phải là kiến thức cụ thể vì ngày nay chỉ cần chịu khó nghiên cứu thì học liệu đâu có thiếu gì, sách, báo, internet mênh mông rồi; mà cái các em cần là một con đường, một định hướng để 4 năm ngồi ghế đại học không lãng phí vào những chuyện không đem lại kết quả gì. Học thì quá nhiều môn để học, nhưng đam mê thì chưa phải ai cũng có. Cứ học cho qua môn, đạt điểm thi thế là xong. Thời gian trôi qua, tốt nghiệp vẫn không biết mình làm được gì, kỹ năng thực tế mang theo là gì. Không có gì lạ nếu nói rằng các em sinh viên chưa viết nổi một lá đơn, tờ trình, báo cáo chuẩn chưa nói đến những thứ xa xôi hơn. Hay là trong trường các em không được học những kỹ năng cơ bản, như viết-nói. Ở các trường đại học mà tôi đã học, thì kỹ năng viết vẫn được đặt lên hàng đầu. Có các lớp chuyên về viết từ viết nghiên cứu khoa học tới viết luận án...đều có những Full Course hay Seminar để sinh viên đăng ký học.

Cơ hội rất nhiều nhưng cạnh tranh khốc liệt. Các em đã sẵn sàng vào cuộc chơi chung của thị trường lao động chưa? Các em cần chuẩn bị những gì? Những thứ các em học ở nhà trường đã là những gì thị trường cần chưa? Thị trường luôn có chỗ đứng cho những người giỏi nhất, những người giỏi vừa và những người giỏi, vớt vát những người khá giỏi. Còn lại thì sao? sự phân bổ lao động không hợp lý giữa các tỉnh thành dẫn đến nơi thừa nơi thiếu. Không ai chịu về nơi mình bắt đầu ra đi, nơi đó có khi lại thực sự cần các em. Trong 4 năm ngồi ghế đại học, các em học được những gì để khi ra trường dùng được ngay. Những kỹ năng cơ bản nhất lại là những thứ thị trường cần nhất. Một sinh viên ngoại ngữ có tự tin bước vào bàn đàm phán của doanh nghiệp để dịch cho lãnh đạo hay không? một sinh viên luật đã biết soạn thảo một hợp đồng kinh tế hay chưa? nếu câu trả lời là chưa, thì các em mất 4 năm để học cái gì? trong khi đó Việt Nam vào TPP rồi, đầu tư ra vào nhiều, đòi hỏi của doanh nghiệp với nhân lực cũng ngày càng cao, khắt khe hơn. Đó còn chưa kể một lực lượng du sinh sẽ về nước, bổ sung cho sự thiếu hụt nhân lực chất lượng cao. Nhiều em hỏi tôi cần phải làm gì, tôi bảo rằng hãy tập viết, tập nói và tập phân tích vấn đề. Những kỹ năng cơ bản nhất là cái mà dùng nhiều nhất khi ra trường đấy...

Không chỉ các em bị cạnh tranh, mà cả nước Việt Nam cũng đang bị cạnh tranh khốc liệt đấy. Những nước đang phát triển có nước nào là không muốn hút FDI. Mynamar, Cambodia...Indonesia...đều ra sức cải cách để hút tiền đầu tư. Nhất là Myanmar đang được cho là Việt nam cách đây 20 năm. Nước này chuyển nhanh quá, đang từ chế độ quân sự độc tài, sang ngay thành tự do dân chủ, nên phương tây ưu ái đầu tư nhiều. Cái mà chúng ta đang có là lực lượng lao động chất lượng và trẻ, đang trong tuổi dân số vàng. Nhưng chỉ 10 năm nữa thôi, lợi thế đó của Việt Nam liệu có còn không? Cho nên lực lượng sinh viên Việt Nam hôm nay học hành cẩn thận chính là sự chuẩn bị nguồn nhân lực cho 10 năm tới. Hy vọng một ngày không xa chúng ta sẽ sản xuất được chiếc ốc-vít cho Samsung, làm được la-zăng cho Toyota...

"Quốc gia lâm nguy...thất phu hữu trách.."

Read More

Review "100 lễ tiết cần học hỏi trong cuộc đời - Bích Lãnh"

Một nhà tư tưởng nổi tiếng thời Thanh đã nói: “ Muốn xứng đáng là con người thì phải hiểu lễ tiết” Thật vậy, trong cuộc sống ngày càng tiện nghi, con người đang dần bị phụ thuộc những thiết bị máy móc hiện đại, bị cuốn theo lối sống thực dụng thì việc quan tâm đến những lễ tiết, lễ nghi càng phải được chú trọng hơn. Chính vì lý “100 lễ tiết cần học hỏi trong cuộc sống” sẽ giúp bạn học hỏi thêm được những lễ  tiết, những cách ứng xử sao cho phù hợp với từng tình huống của cuộc sống.

Về mặt nội dung: Trước khi đọc cuốn sách này ta phải hiểu được: lễ tiết là gì? – Lễ tiết là diện mạo, cách ăn mặc và cách đối đáp ứng xử. Lễ nghi giao tiếp góp phần tạo dựng hình ảnh, thể hiện tính cách con người. Ai không biết hoặc biết nhưng không vận dụng là sơ suất đáng kể nhất trong môi trường giao tiếp. Ngược lại nếu ai nhận biết và vận dụng linh hoạt từng chi tiết nhỏ nhặt trong lễ nghi xã giao, tức là thích ứng các yêu cầu cơ bản trong mối quan hệ ứng xử giữa người với người thì sẽ tạo ra nhiều cơ hội quý báu cho cuộc đời và sự nghiệp.

Về mặt bố cụ: Trong cuốn sách này, tác giả đã đưa ra 100 lễ tiết, tất cả được trình bày một cách khoa học theo thứ tự từ những lễ tiết đơn giản đến những lễ tiết phức tạp; từ những lễ tiết cơ bản và dễ gặp trong cuộc sống như: lễ tiết nét mặt, lễ tiết đi đứng….. cho đến những lễ tiết ít gặp hơn như: lễ tiết đi tàu thủy, lễ tiết tham gia vũ hội, lễ tiết xem thi đấu thể thao…. Nhìn chung tất cả đều rất quan trọng và cần thiết cho chúng ta. Mỗi lễ tiết lại được trình bày theo bố cục 3 phần : Tiêu điểm lễ tiết (giúp cho người đọc có cái nhìn khái quát về tác dụng của việc giữ đúng lễ tiết đó); lộ trình vận dụng (phần này tác giả giới thiệu các tiêu chuẩn và cách thực hiện các lễ tiết), lời cảnh báo của chuyên gia (đây là lời nhắc nhở của chuyên gia về những phát sinh có thể xảy ra trong quá vận dụng các lễ tiết).

Chắc chắn khi đọc xong cuốn sách bạn sẽ không còn lúng túng trong việc bắt tay, cách tặng quà, thậm chí là cả cách pha trà…..

Read More

Review "Khuyến học - Fukuzawa Yukichi"

"Khuyến học" và bài học cho giới trẻ Việt.

"Trời không tạo ra người đứng trên người và cũng không tạo ra người đứng dưới người.

Tất cả do sự học mà ra"

 ‘Khuyến học’ là một cuốn sách rất hay do Fukuzawa Yukichi viết trong những năm 1872-1876. Nó được đánh giá là tác phẩm có ảnh hưởng sâu rộng nhất đến công chúng Nhật Bản. Và cho dù đã hơn một thế kỷ từ khi được ra mắt, “Khuyến học” vẫn luôn chiếm vị trí trang trọng trên kệ sách gia đình của người Nhật bản. Được phát hành hơn 3 triệu bản ngay lần đầu tiên và tái bản 76 lần, ngày nay, ‘Khuyến học’ vẫn là tài liệu đầy chất thời sự cho những đất nước, những con người muốn đạt đến văn minh bằng giáo dục. Thật dễ hiểu tại sao đây lại là cuốn sách mà “ông vua café” – Đặng Lê Nguyên Vũ, chủ tịch tập đoàn café Trung Nguyên khuyên thế hệ trẻ Việt Nam nên đọc.

Còn nói về Fukuzawa Yukichi, khi nhắc đến ông, không người Nhật nào lại không biết. Họ nói về ông như bậc “khai quốc công thần” của nước Nhật hiện đại. Ông  được ví như “Voltaire (Vôn tê – triết gia, đại thi hào người Pháp) của Nhật Bản” hình ảnh ông được in trên tờ tiền có mệnh giá cao nhất ở Nhật, tờ 10.000 yên.

Đọc ‘Khuyến học’ ta có cảm giác mình đang được sống trong đất nước Nhật Bản cuối thế kỷ 19. Tác giả đã không ngần ngại đưa vào trang sách của mình những “ung nhọt” của xã hội Nhật Bản lúc bấy giờ. Chế độ thì cổ hủ, quan chức thì tham nhũng, người dân thì ăn chơi sa đọa còn học sinh sinh viên thì lười biếng… Cuốn sách có 17 chương, đề cập đến những vấn đề mà xã hội Nhật đang phải đối mặt và phải vượt qua để có thể trở thành cường quốc, từ cách học làm người cho đến các vấn đề dân tộc, lợi ích của giáo dục, khoa học, quyền tự do bình đẳng và quan hệ giữa chính quyền với người dân, cách tiếp thu văn minh phương Tây.

Cuốn sách không phải là kim chỉ nam, càng không phải là lời giải đáp, hay các phương án cho những vấn đề của xã hội Việt Nam hiện nay. Nó có lẽ chỉ đơn giản là một cách thức khơi gợi suy nghĩ, tự suy nghĩ. Để mỗi người nhất là các bạn trẻ tự theo đuổi những mục tiêu cuộc đời mình, nhằm không chỉ đem lại tương lai tốt đẹp cho bản thân, mà hơn thế, từ sự chuyển mình của nước Nhật, hy vọng mỗi người Việt trẻ sẽ nghĩ đến tương lai đất nước mình.

“Trời không sinh ra người đứng trên người cũng không sinh ra người đứng dưới người. Tất cả do sự học mà ra”. Đây được xem là tuyên ngôn của Fukuzawa Yukichi khi nói về tầm quan trọng của học vấn. Ông viết : “…cuộc sống con người luôn có những khoảng cách một trời một vực. Đó là khoảng cách giữa người thông minh và kẻ đần độn,…. Sự khác nhau giữa người thông minh và kẻ đần độn là ở chỗ có học hay vô học mà thôi”. Thực tế ở Việt Nam cho thấy, giới trẻ đang không hiểu được tầm quan trọng của của học vấn, và vì không coi trọng sự học nên nhiều bạn trẻ học hành chểnh mảng, phung phí thời gian, tiền bạc, sức khỏe vào các cuộc chơi, vào các tệ nạn xã hội. Có thể nói vấn đề mà giới trẻ của Việt Nam mắc phải chính là vấn đề của giới trẻ Nhật Bản hàng trăm năm trước. Vậy họ đã làm gì để vượt qua thực trạng đó? Tất cả gói gọn trong một chữ: “học”, nhưng học những gì? Ban đầu, nên học từ những môn cơ bản nhất như học soạn thảo thư từ, học cách cân đo đong đếm, học các môn Đạo đức, học cách cư xử, cách giao tiếp, cách sinh hoạt giữa người với người rồi mới đến các môn Địa lý, Lịch sử, Vật Lý, vv…Học trên trường không đủ thì học qua sách báo… Việc học phải đi đôi với thực hành chứ không dừng lại ở lý thuyết suông. Bản chất của việc học phụ thuộc vào khả năng ứng dụng. Có học vấn mà không ứng dụng được vào thực tế thì chẳng khác gì vô học. Một điểm rất hay ở Yukichi là ông đề cao “học thực”, nghĩa là học để lấy kiến thức, phát triển bản thân chứ không phải vì bằng cấp, địa vị, tiền bạc… Một quan điểm trái ngược với Nho giáo khi ông cho rằng giáo dục Nho giáo “chỉ đào tạo ra một giai cấp trí thức học ra để làm quan chứ không phải để giúp đời”.

Ông kịch liệt phê phán những người “còn trẻ mà lại muốn lựa chọn công việc an nhàn” mà quên mất rằng cái gì càng khó đạt được thì càng quý trọng, càng khó kiếm thì càng có giá trị cao. Xét thấy sinh viên Việt Nam ngày nay có xu hướng tránh né việc khó, tìm việc dễ. Môn nào khó thì bỏ, những môn dễ thì lại hời hợt, chủ quan.  Cứ tiếp diễn sẽ trở thành xu hướng, trào lưu trong xã hội và cuối cùng thì đáp ứng được trình độ các công ty trong nước còn khó huống chi là theo kịp sinh viên toàn cầu về mặt kiến thức. Đây cũng có lẽ là lý do tại sao mà tỷ lệ sinh viên nước ta ra trường làm trái nghề và thất nghiệp luôn rất cao. Thay đổi thực tế này không khó. Chỉ cần thế hệ trẻ luôn giữ được tinh thần quyết tâm, không ngại khó, suy nghĩ khách quan mọi sự vật, ngày đêm rèn dũa và tích lũy thực lực bản thân. Cứ như vậy chắc chắn sẽ có ngày đạt được thành công.

Như đã biết, văn hóa Việt Nam và Nhật Bản có khá nhiều sự tương đồng cả trong quá khứ và hiện tại nên việc áp dụng những lời khuyên của Yukichi vào Việt Nam thì rất phù hợp. Ngày xưa cả hai nước đều bị ảnh hưởng của văn hóa Trung Hoa, còn ngày nay là văn hóa phương Tây. Nhận thức được điều đó, ông khuyên thế hệ trẻ cần rèn luyện năng lực phán đoán, năng lực lựa chọn: tin cái gì và nghi ngờ cái gì?  Có những tập quán tốt đẹp ở phương Tây nhưng khi về Việt Nam chưa chắc đã phù hợp. Văn minh phương Tây đúng là hơn hẳn Việt Nam, nhưng không có nghĩa là cái gì của nó cũng hoàn hảo. Văn minh phương Tây cũng đầy rẫy khuyết điểm và ngược lại không phải phong tục nào của Việt Nam cũng cổ hủ, kém cỏi. Vì vậy, việc phân biệt cái gì tốt cái gì xấu lại càng trở nên quan trọng.

Tóm lại, Khuyến học được đánh giá là cuốn sách phù hợp nhất đối với những vấn đề mà xã hội Việt Nam và cách riêng là thế hệ trẻ đang gặp phải. Tuy mới ra mắt ở VN vào quý ii năm 2014 nhưng nó đang được tầng lớp trí thức trẻ của Việt Nam sử dụng rất nhiều, thậm chí “Vua café” Đặng Lê Nguyên Vũ còn làm chương trình in tặng cuốn sách này cho các bạn trẻ. Từ đó có thể thấy cuốn sách này được đánh giá cao như thế nào. Vấn đề ở đây chỉ là làm sao để áp dụng những lời khuyên của Yukichi cho hợp lý mà thôi. 

-Mắt Bão-

Read More